Çaşır bitkisi və çaşır turşusu
Yazda Naxçıvan yamaclarını bəzəyən çoxillik ot və milli mətbəxin ən qədim turşularından biri.
Çaşır Azərbaycanda ən çox Naxçıvanda yayılıb. Hər yaz dağları və yamacları bəzəyən bu çoxillik ot bitkisi quraqlığa davamlıdır: düzənliklərdə və aşağı dağ qurşağında, gipsli və gilli torpaqlarda, quru dərələrdə bitir. Əsasən may–iyun aylarında yığılır.
Çaşır turşusu Azərbaycan mətbəxinin ən qədim nümunələrindən biridir və Naxçıvanda çox məşhurdur. Yazda bitkinin 10–20 santimetrlik təzə zoğları suda pörtlədilir, duzlanır və turşuya qoyulur. Dadlı və iştahaçan olur.
Xalq təbabətində çaşırın kökündən istifadə olunur: kök dəmləməsi ənənəvi olaraq öskürək və həzm narahatlığında içilir, qurudulmuş kök balla qarışdırılıb yeyilir.
Ehtiyat: hamilə və süd verən qadınlara çaşır tövsiyə olunmur. Bitkinin yarpaqlarında oksalat turşusu olduğu üçün yarpaqları yeyilməməlidir — yalnız təzə zoğlar və kök istifadə edilir.